loi

Bijbaan betekent meestal: Vieze borden afwassen, mensen die wel geld hebben bedienen in een restaurant, goede doelen promoten in een callcenter, werken in een hippe kledingzaak; bijna elke student heeft wel een bijbaantje naast zijn of haar drukke studie. En dat kan best pittig zijn soms. Zelf ben ik in het tweede jaar van mijn studie journalistiek keihard op mijn bek gegaan, doordat ik soms weken van dertig uur maakte in een Amsterdams barretje naast het fulltime journalistje spelen in oefenredacties en schoolproducties. Ik sloot het jaar af met de helft van mijn benodigde punten en moest veel vakken herkansen.

En dat is precies het lastige van bijbaantjes: studenten kunnen vaak minder uren bieden dan werknemers eigenlijk willen. Geen enkel restaurant wil dertig studenten in dienst hebben om de zaak te kunnen runnen – een administratief rampscenario – maar volwassen werknemers zijn vaak te duur. Dit resulteert in studenten die geen bijbaan meer hebben, maar een hele baan erbij en daardoor nodeloze studievertraging oplopen.

Daarnaast is de twintiger van deze generatie ambitieus. Er is geen tijd of geld om studievertraging op te lopen door een overvol leven. Waar mijn vader tien jaar lang kon studeren op de kosten van de staat, is zon Luilekkerland tegenwoordig ondenkbaar. Het leven is een ratrace en de competitie is moordend. We want the world and we want it now, zong Jim Morrison van de populaire sixties-band The Doors in het nummer When the musics over. Een opruiend zinnetje dat nu, ongeveer vijftig jaar later, betekenisvoller lijkt dan ooit.

Dus waar ligt de oplossing voor werknemers en studenten? Ik denk dat er veel winst te behalen valt op het terrein van zekerheid. Veel winkeltjes, restaurantjes en andere zaken willen flexibele werknemers die vaak kunnen wisselen van dag, maar daar hebben studenten niets aan. Studenten willen misschien wel flexibel zijn, maar studies hebben daar geen enkele boodschap aan. Wel hebben veel studenten in elke periode wel een dag of een avond alle tijd om te werken. Geef die studenten gewoon een paar maanden een vaste dag. De werkgever blij omdat de student gegarandeerd kan werken, de student blij omdat hij genoeg tijd overhoudt om zichzelf te ontwikkelen binnen zijn studie.